การเมืองการปกครองของไทยหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ๒๔๗๕
สาเหตุการเปลี่ยนแปลงการปกครอง
• ปัญญาชนรุ่นใหม่ต้องการมีส่วนร่วมในการปกครอง
• ผลจากการปฏิวัติในประเทศต่าง ๆ
• คนรุ่นใหม่เห็นว่าการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ล้าสมัย
ผลของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง
• ยกเลิกการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาเป็นประชาธิปไตย
• มีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดในการปกครองประเทศ
พระมหากษัตริย์ทรงมีพระราชอำนาจอำนาจอธิปไตยทางอ้อม ๓ ประการ คือ- อำนาจนิติบัญญัติ ผ่านทางสภา
- อำนาจบริหารผ่านทางคณะรัฐมนตรี
- อำนาจตุลาการ ผ่านทางศาลยุติธรรม
การประกาศใช้รัฐธรรมนูญ
1 พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช ๒๔๗๕
2 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕
3 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๘๙
4 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๔๙๐
5 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๙๒
6 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๗๕ แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๙๕
7 รัฐธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๐๒
8 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๑๑
9 ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๑๕
10 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๑๗
11 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๑๙
12 ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๒๐
13 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๒๑
14 ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศักราช ๒๕๓๔
15 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๓๔
16 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐
17 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๔๙
18 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ รวมทั้งสิ้น ๑๘ ฉบับ
๑. ยุคคณะราษฎร
คณะราษฎร
การอภิวัฒน์ ๒๔ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๗๕ โดย พ.อ.พระยาพหลพลพยุหเสนา ต่อรัฐบาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
พ.อ.พระยาพหลพลพยุหเสนา และคณะราษฎร ได้ยึดอำนาจการปกครองจากรัฐบาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้สำเร็จ และคณะราษฏรก็ได้รับพระราชทานอภัยโทษจากพระราชกำหนดนิรโทษกรรมครั้งนี้ เนื่องจากพระองค์เองทรงมีพระราชดำริ ที่จะพระราชทานรัฐธรรมนูญให้กับปวงชนชาวไทยอยู่แล้ว เพียงแต่ว่าอภิรัฐมนตรีสภาทัดทานอยู่ พระองค์จึงต้องรอโอกาสอันสมควร แต่เมื่อคณะราษฎรได้ชิงลงมือก่อการปฏิวัติก่อนก็สอดคล้องกับพระราชดำริร่างรัฐธรรมนูญฉบับถาวรสำหรับเป็นหลักการปกครองประเทศต่อไป ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงลงพระปรมาภิไธยในรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ ๑o ธันวาคม ๒๔๗๔ • ๒๗ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๗๕ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่๗ ลงพระปรมาภิไธยในธรรมนูญการปกครองประเทศ โดยทรงเพิ่มคำว่า "ชั่วคราว" ต่อท้ายธรรมนูญการปกครองประเทศ โดยมีนายปรีดี พนมยงค์เป็นผู้ร่าง
• ๒๘ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๗๕ สภาผู้แทนราษฎร สมัยแรกตามธรรมนูญการปกครองประเทศชั่วคราว มีสมาชิก ๗๐ คน โดยแต่งตั้งจากคณะราษฎร ๓๑ คน และจากข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ในระบอบเดิม ๓๙ คน ทำการเลือก
• พระยามโนปกรณ์นิติธาดาเป็นประธานกรรมการราษฎร เทียบเท่าตำแหน่งนายยกรัฐมนตรี คนแรกของประเทศไทย
นายปรีดี พนมยงค์เป็น เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร คนแรก พ.ศ. ๒๔๗๖ รัฐประหารโดยใช้พระราชกฤษฎีกา งดใช้รัฐธรรมนูญบางมาตรา โดยพระยามโนปกรณ์นิติธาดา
• รัฐบาลชุดนี้เรียกได้ว่าเป็น รัฐบาลของคณะราษฏร ซึ่งเป็นสมาคมการเมืองเดียวในขณะนั้น และเป็นครั้งแรกที่ได้เปิดโอกาสให้ราษฏรไทยได้มีสิทธิเลือกผู้แทนของตนไปทำหน้าที่นิติบัญญัติและควบคุมการบริหารงานของรัฐบาล
• การกำหนดนโยบายเศรษฐกิจของประเทศ ซึ่งมีความคิดเห็นแตกต่างกัน ความขัดแย้งถึงขั้นรุนแรงจนนำไปสู่การประกาศพระราชกฤษฏีกาปิดสภาผู้แทนราษฏร
พ.ศ. ๒๔๗๖ รัฐประหาร โดย พ.อ.พระยาพหลพลพยุหเสนา ต่อรัฐบาลพระยามโนปกรณ์นิติธาดา
กระทำการรัฐประหาร หลังจากปิดสภาผู้แทนราษฏรได้ประมาณ ๒ เดือน การบริหารประเทศภายใต้การนำของพระยาพหลฯ ไม่เป็นที่พอใจของกลุ่มนายทหารรุ่นเก่า กลุ่มขุนนางและกลุ่มเชื้อพระวงศ์บางท่านซึ่งสูญเสียอำนาจจากการปฏิวัติ พ.ศ. ๒๔๗๕ โดยกล่าวหาว่าพระยาพหลฯ มีแผนการจะนำเอาลัทธิสังคมนิยมมาในใช้ในประเทศไทยซึ่งจะเป็นอันตรายต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ พ.ศ.๒๔๗๖ กบฏบวรเดช โดย พล.อ.พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าบวรเดช ต่อรัฐบาล พ.อ. พระยาพหลพลพยุหเสนา
พระองค์เจ้าบวรเดช
พ.ศ. ๒๔๗๘กบฏนายสิบหมู่ โดย ส.อ. สวัสดิ์ มหะหมัดต่อรัฐบาล พ.อ.พระยาพหลพลพยุหเสนา
เนื่องจาก สิบเอก สวัสดิ์ มหะหมัด ปฏิเสธตลอดข้อหากบฏ จึงไม่ได้รับการอภัยโทษ ศาลจึงตัดสินให้ประหารชีวิต
พ.ศ. ๒๔๘๑ กบฏพระยาสุรเดช โดย พ.อ. พระยาสุรเดช ต่อรัฐบาลพ.อ.พระยาพหลพลพยุหเสนา
ถูกกล่าวหาว่าคิดก่อการกบฏล้มล้างรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม กบฏพระยาทรงสุรเดช จึงถูกเนรเทศไปอยู่ในกรุงพนมเปญ กัมพูชา จนเสียชีวิตที่นั่น๒. ยุคสงครามโลกครั้งที่ ๒
การสละราชสมบัติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
จอมพล ป. พิบูลสงคราม
จอมพลป. พิบูลย์สงคราม
พระยาพหลฯ ได้ลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเนื่องจากเรื่องความไม่สุจริต และเกิดความขัดแย้งในคณะรัฐมนตรี บุคคลที่เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนต่อมาคือ พันเอกหลวงพิบูลสงคราม เมื่อเดือน ธันวาคม 2481 พันเอกหลวงพิบูลสงครามซึ่งเป็นผู้ที่มีความคิดชาตินิยมจึงดำเนินนโยบายสร้างชาติไทยให้เข็มแข็ง ดังเช่น
ก. ส่งเสริมการทำสวนครัว เลี้ยงสัตว์ ผลิตเครื่องใช้ด้วยตนเอง
ข. ชักจูงโฆษณาให้คนไทยใช้สินค้าที่ผลิตในประเทศ รัฐบาลประกาศคำขวัญไปทั่วประเทศว่า "ไทยทำ ไทยใช้ ไทยเจริญ"
ค.โฆษณาชักจูงให้ คนไทยดำรงชีวิตตามแบบอย่างชาวตะวันตก เพื่อให้ชาวไทยเชิดหน้าชูตาเสมอชาวตะวันตก
ง. แต่งเพลงปลุกใจชาวไทยให้รักชาติ
salogan : เชื่อผู้นำ ชาติพ้นภัย ก. ส่งเสริมการทำสวนครัว เลี้ยงสัตว์ ผลิตเครื่องใช้ด้วยตนเอง
ข. ชักจูงโฆษณาให้คนไทยใช้สินค้าที่ผลิตในประเทศ รัฐบาลประกาศคำขวัญไปทั่วประเทศว่า "ไทยทำ ไทยใช้ ไทยเจริญ"
ค.โฆษณาชักจูงให้ คนไทยดำรงชีวิตตามแบบอย่างชาวตะวันตก เพื่อให้ชาวไทยเชิดหน้าชูตาเสมอชาวตะวันตก
ง. แต่งเพลงปลุกใจชาวไทยให้รักชาติ
การปลุกความคิดชาตินิยม เอเชียเพื่อเอเชีย ญี่ปุ่นเห็นเป็นโอกาสในการโฆษณาลัทธิชาตินิยมจึงยุยงชาวเอเชียให้ร่วมมือกับญี่ปุ่นในการขับไล่ชาวผิวขาวให้ออกไปจากเอเชีย โดยมีคำขวัญว่า “เอเชียเพื่อเอเชีย”
สงครามกับฝรั่งเศส รัฐบาลไทยได้ประกาศสถานการณ์ สงครามกับอินโดจีนของฝรั่งเศส และส่งกำลังทหารไทยรุกเข้าสู่อินโดจีน ยึดเมืองหลวงพระบาง จำปาศักดิ์ และอื่นๆ อีกหลายแห่ง
ญี่ปุ่นได้เสนอตัวเข้ามาไกล่เกลี่ยกรณีพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศส ในที่สุดทั้งสองฝ่ายได้ยุติสงครามรัฐบาลได้สร้างอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งการเสียสละชีวิตเพื่อชาติของทหารไทยในสงครามอินโดจีน
ญี่ปุ่นได้วางแผนการที่จะเข้าสู่สงครามโลก โดยใช้กำลังทหารของตนเข้าขับไล่ประเทศตะวันตกทั้งหมดออกจากทวีปเอเซีย วันที่ ๘ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๘๔ กองทัพญี่ปุ่นได้ส่งกำลังพลจู่โจมขึ้นบก ตลอดฝั่งทะเลไทยด้านตะวันตก ส่วนทางบก ก็รุกล้ำอธิปไตยของไทยที่ พระตะบอง เสียมราฐ ศรีโสภณ รัฐบาลไทยตกลงเจรจาสงบศึกกับกองทัพญี่ปุ่น ยินยอมให้ญี่ปุ่นใช้เป็นทางผ่าน
วันที่ ๒๕ มกราคม พ.ศ. ๒๔๘๕ ประเทศไทยประกาศสงครามต่อสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ และต่อมาเข้าร่วมเป็นฝ่ายอักษะ มีการก่อตั้งกองกำลังต่อต้านญี่ปุ่นอย่างลับๆในนาม เสรีไทย
วันที่ ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๘๗ จอมพล ป. พิบูลสงครามลาออก เนื่องจากส.ส.ไม่อนุมัติร่างพ.ร.บ.และพ.ร.ก. รัฐสภาได้คัดเลือกให้ พันตรี ควง อภัยวงศ์ ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแทน
วันที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๘๘ เป็นวันสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง ถือเป็นวันสันติภาพไทย ประเทศไทยประกาศว่าการประกาศสงครามกับฝ่ายสัมพันธมิตรในรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงครามถือเป็นโมฆะ
ขบวนการเสรีไทย ใช้รหัสย่อว่า X.O.Group นายปรีดี พนมยงศ์ ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช เอกอัครราชฑูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา นายป๋วย อึ้งภากรณ์ เป็นแกนนำ ซึ่งมีอุดมการณ์ตรงกัน คือ ความมุ่งหมายในการขับไล่ญี่ปุ่นให้ออกไปจากผืนแผ่นดินไทย ๓. เหตุสวรรคต รัชกาลที่๘
รัชกาลที่ 8
๙ มิถุนายน ๒๔๘๙ เกิดเเหตุการณ์สวรรคตของรัชกาลที่ ๘ เนื่องจากต้องอาวุธปืน รัฐบาลนายปรีดี ซึ่งได้ขอความเห็นชอบต่อสภาฯ ในการกราบบังคมทูลอัญเชิญสมเด็จพระน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช เสด็จขึ้นครองราชย์สืบสันตติวงศ์ต่อไป
รัฐบาลนายปรีดี พนมยงศ์ พยายามแก้ไขสถานการณ์ แต่ก็ไม่อาจต้านทานกระแสความเข้าใจว่าปรีดีมีส่วนเกี่ยวข้องกับกรณีสวรรคตเอาไว้ได้ เหตุการณ์นี้นำไปสู่ข้ออ้างการทำรัฐประหารในปีถัดไป ๔. ยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ ( สมัยของ จอมพล แปลก-พลตำรวจเอกเผ่า- จอมพล สฤษดิ์)
พ.ศ๒๔๙๐ รัฐประหาร โดย พล.ท.ผินชุหะวัณต่อรัฐบาล พล.ร.ต.ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์
พ.ศ. ๒๔๙๑ รัฐประหาร โดย คณะนายทหารบก ต่อรัฐบาล นายควง อภัยวงศ์
พ.ศ. ๒๔๙๑ กบฏเสนาธิการโดย พล.ต.สมบูรณ์ ศรานุชิตต่อรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม
กบฏนายพล หรือกบฏเสนาธิการ นี้ เป็นกระบวนการทางการเมืองที่เป็นผลผลิตของการต่อต้านคณะรัฐประหาร พ.ศ. ๒๔๙๐ ภายในกองทัพบกเอง โดยมีปัจจัยหลัก 2 ประการที่นำมาสู่การเคลื่อนไหวการกบฏ คือ ดุลอำนาจในกองทัพบก และ ปัจจัยทางด้านความคิดที่มีผลให้เกิดการเคลื่อนไหว
พ.ศ. ๒๔๙๔ รัฐประหาร จอมพล ป. พิบูลสงครามต่อรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม
เป็นการ รัฐประหารตัวเอง (ยึดอำนาจตัวเอง) อ้างว่าไม่ได้รับความสะดวกในการบริหารราชการแผ่นดิน เหตุสืบเนื่องจากรัฐธรรมนูญฉบับปี พ.ศ. ๒๔๙๒ อันเป็นรัฐธรรมนูญที่ใช้อยู่ขณะนั้น ไม่เอื้อให้เกิดอำนาจ แก่จอมพล ป. พิบูลสงคราม พ.ศ. ๒๔๙๒ กบฏวังหลวงโดย นายปรีดี พนมยงศ์ ต่อรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม
เกิดขึ้นเมื่อ นายปรีดีเดินทางกลับเข้าเมืองไทย และร่วมกับพรรคพวกกลุ่มหนึ่งพยายามยึดอำนาจคืน วันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๙๒ มีการปะทะกันบริเวณพระบรมมหาราชวังอย่างรุนแรง ผลปรากฏว่าฝ่ายกบฏเป็นฝ่ายพ่ายแพ้
พ.ศ. ๒๔๙๔ กบฏแมนฮัตตัน โดย น.อ.อานน บุญฑริกธาดา รน. ต่อรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม
กบฏแมนฮัตตัน เกิดขึ้นเมื่อพ.ศ. ๒๔๙๔ เกิดการกบฎเมื่อทหารเรือ ทำการจี้ตัวจอมพล ป. พิบูลสงคราม จากเรือแมนฮัตตัน ไปคุมขังไว้ที่เรือศรี
พ.ศ. ๒๔๙๗ กบฏสันติภาพโดยนายกุหลาบ สายประดิษฐ์ ต่อรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม
นายกุหลาบ สายประดิษฐ์ และคณะถูกจับในข้อหากบฏ รัฐบาลเห็นว่าการรวมตัวกันเรี่ยไรเงิน และข้าวของไปแจกจ่ายแก่ประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งขณะนั้นกำลังประสบกับความเดือดร้อน เนื่องจากความแห้งแล้งอย่างหนัก เป็นการดำเนิน การที่เป็นภัยต่อรัฐบาล นายกุหลาบ สายประดิษฐ์ กับคณะถูกศาลตัดสินจำคุก ๕ ปี๕. ยุคสมัยของ จอมพลสฤษดิ์-จอมพลถนอม-จอมพลประภาส
๒๕๐๐ รัฐประหาร โดยจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัตน์ ต่อรัฐบาล จอมพล ป. พิบูลสงคราม
จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์
ทำการยึดอำนาจจากรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ด้วยข้อกล่าวหาสำคัญคือ ฝ่ายรัฐบาลจัดการเลือกตั้งสกปรกจึงหมดความชอบธรรม จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ได้ออกมาพบประชาชนเพื่อคลี่คลายสถานการณ์ และให้ความหวังแก่ประชาชนในทางที่ดี ฝูงชนจึงสลายตัวไป จอมพลสฤษดิ์ก็ได้รับความนิยมจากประชาชนเพิ่มขึ้นตั้งแต่นั้นมาจอมพลสฤษดิ์ได้รวบอำนาจการปกครองทั้งหมดมาไว้ที่ตนคนเดียว เพราะจอมพลสฤษดิ์มีความตั้งใจที่จะบริหารประเทศให้เกิดความสงบสุข และความเจริญก้าวหน้าจึงปราบปรามคอมมิวนิสต์อย่างเด็ดขาด
๒๕๐๑ รัฐประหาร โดยจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัตน์ ต่อรัฐบาล จอมพล ถนอม กิติขจร
เนื่องจากเกิดการขัดแย้งในพรรคการเมืองฝ่ายรัฐบาล คณะปฏิวัติได้ประกาศยกเลิกรัฐธรรมนูญ ยกเลิกพระราชบัญญัติพรรคการเมือง และให้สภาผู้แทน และคณะรัฐมนตรีสิ้นสุดลงรัฐประหาร โดย จอมพล ถนอม กิติขจร ต่อรัฐบาลจอมพล ถนอม กิติขจร
จอมพล ถนอม กิติขจร
มีหลายปัจจัยที่ก่อให้เกิดการรัฐประหารเช่น ปัญหาที่สหรัฐอเมริกาใช้ประเทศไทยเป็นฐานทัพในการส่งเครื่องบินไปทิ้งระเบิดในอินโดจีนปัญหาที่รัฐบาลร่วมมือ กับสหรัฐอเมริกาส่งทหารไปรบในลาวและเวียดนามโดยอ้างว่าเพื่อปราบปรามคอมมิวนิสต์นอกประเทศ นอกจากนั้นรัฐบาลยังมีนโยบายปราบปรามคอมมิวนิสต์ในประเทศอย่างรุนแรง ทำให้พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยประกาศสงครามกับรัฐบาล
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น